Zarząd PK Beskydy >> Charakterystyka >> Profile glebowe

Profile glebowe

Gleba oprócz bazy geologicznej jest dalszym niepodzielnym składnikiem ekosystemu. Wykształca się i dalej ewoluuje powolnym procesem z powierzchniowych zwietrzelin skorupy ziemskiej i z pozostałości masy organicznej pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Jej struktura i skład jest wynikiem oddziaływania pięciu głównych czynników - macierzystych mas skalnych, organizmów, klimatu, rzeźby i czasu.

Z macierzystych mas skalnych powstaje gleba dzięki rozkładowi fizycznemu i chemicznemu, zależy od niej przede wszystkim chemizm. Z czynników klimatycznych największy wpływ mają temperatura i opady. Przy ich płynnej zmianie z wysokością nad poziomem morza można obserwować zjawisko tzw. wysokościowej pasmowości gleb. Organizmy zwierzęce, przede wszystkim zwierzęta niższe, przetwarzają glebę chemicznie i mechanicznie. Obumarłe ciała zwierząt są następnie źródłem materiałów organicznych koniecznych do wytworzenia ważnego składnika gleby - ściółki. Nie mniej ważnym czynnikiem jest też czas. Procesy glebotwórcze przebiegają bowiem dosyć wolno - za sto lat powstanie 1 aż 10 mm gleby. Można sobie więc jasno wyobrazić, jakie szkody zachodzą przy wypłukiwaniu gleby na zboczach powierzchni scalonych czy zboczach naruszonych inną czynnością. Wartość ewentualnej erozji wynosi na większości obszaru chronionego 1 - 5 mm/rok, na terenach wyżej położonych Beskidów Morawsko-śląskich potem nawet 5 - 10 mm/rok. 

Uogólniając można skonstatować, że na obszarach górskich mniej więcej od wysokości 700 m przeważają gleby gliniasto-piaszczyste do piaszczysto-gliniastych. Na terenach niżej położonych, więc na przeważającej części powierzchni CHKO Beskydy znajdują się przeważnie gleby iłowo-gliniaste. Jedynie w południowej części powiatu vsetínskiego i w kilku regionach na północnym podgórzu Beskidów przeważają gleby gliniaste.

Podobna jest sytuacja z aspektu rozmieszczenia rodzajów gleb. W przeważającej większości są na obszarze wykształcone gleby brunatne i bielicowe, na miejscach z występowaniem wysokiego poziomu wód podziemnych następnie gleby oglejonej, bardzo rzadko gleby torfowe.

Gleby bielicowe odznaczają się wyługowaniem i przesuwaniem substancji odżywczych z horyzontu podpowierzchniowego do najniższych warstw gleby. Oznacza to więc, że pod warstwą ściółki znajduje się warstwa wyługowana a w podglebiu horyzont bogaty w substancje odżywcze. Gleby bielicowe występują jednak w obszarach podgórskich jako bielicowe iłowe i oglejone, jednak w obszarach górskich jako bielicowe próchnicze czy próchniczo-żelaziste. Powstanie niniejszych gleb, połączonych z procesem wyługowania, jest uwarunkowane wysokimi opadami i specjalnym chemizmem.

Gleby brunatne są przeważnie glebami leśnymi. Pokrywają sporą część obszaru na terenie pierwotnych lasów mieszanych. Chodzi przede wszystkim o średnio głębokie gleby, w których pod warstwą pokrywającej ściółki wytwarza się różnej grubości warstwa ściółki bogata w substancje odżywcze. Chodzi o gleby średnio lekkie z korzystnym reżimem wilgotnościowym i powietrznym.

Pod niekorzystnym wpływem wysokiego poziomu wód podziemnych powstają gleby oglejone, miejscami aż torfowe. Na powierzchni znajduje się warstwa mokrej aż torfowej ściółki, pod nią szara warstwa ściółkowa. Dolne oglejone warstwy są zabarwione na zielono aż do niebieskiego. Te gleby tworzą się głównie wzdłuż biegów wodnych, ewentualnie w odpowiednich depresjach terenowych z wysokim poziomem wód podziemnych.

Zarząd PK Beskydy

Vyhledávání

Regionální pracoviště

Regionální pracoviště
Resort životního prostředí další instituce resortu ŽP
Skrýt